„Teatr to nie salon, ani przystań dla statków.

Teatr jest najważniejszą rzeczą na świecie,

dlatego, że tam pokazuje się ludziom,

jakimi pragnęliby być, jakimi mogliby być,

gdyby mieli odwagę”.

Tove Jansson „Lato Muminków”

 

 

„ TEATR UCZY I BAWI”

PROGRAM WŁASNY Z ZAKRESU EDUKACJI TEATRALNEJ DLA DZIECI 6-LETNICH

W MIEJSKIM PRZEDSZKOLU NR1 „LEŚNE SKRZATY” W KALETACH

ROK SZKOLNY 2025/2026

 

WSTĘP

Teatr jest nie tylko formą sztuki, ale również potężnym narzędziem edukacyjnym, które ma ogromny wpływ na rozumienie przez dzieci świata wokół nas. Jest miejscem, gdzie najmłodsi mogą się uczyć poprzez działanie, doceniając różnorodność i ucząc się empatii, co jest niezbędne do pełnego rozwoju każdego człowieka.

Zabawy teatralne to ważny element pracy pedagogicznej przedszkola. Pozwalają one na połączenie wszystkich typów ekspresji dziecięcej: plastycznej, słownej, muzycznej i ruchowej. Teatr, będący z natury rzeczy syntezą sztuk, wykorzystuje wszystkie środki wyrazu artystycznego charakterystyczne dla różnych rodzajów twórczości.

Zabawy w teatr mają duży wpływ na postawy moralne dzieci, kształtują osobowość, rozładowują nagromadzone emocję oraz wyostrzają wszystkie zmysły dziecka. Wprowadzenie dzieci w świat sztuki poprzez zabawy teatralne przynosi im wiele korzyści, rozwija wyobraźnie, doskonali mowę, , która staje się wyrazista i melodyjna, sprzyja umuzykalnieniu, rozwija płynność ruchów oraz zwiększa poczucie własnej wartości, jest również okazją do wspaniałej zabawy, dając wiele satysfakcji.

Spotkania z teatrem to magiczna podróż, która ma potencjał odkryć przed dziećmi mnóstwo nowych perspektyw, przez które mogą patrzeć na siebie i swoje otoczenie. Jest to nie tylko miejsce, gdzie możemy zobaczyć odbicie naszych marzeń, lęków i radości, ale także platforma, gdzie dzieci mogą uczyć się i rozwijać swoje umiejętności na wielu różnych poziomach. Przedszkolacy uczą się, że aby osiągnąć wspólny cel, muszą współpracować, respektować rolę innych i doceniać efekt końcowy wynikający z ich wspólnego wysiłku. To przekłada się na umiejętność organizacji, uważnego słuchania i skutecznego wyrażania swoich myśli. Dodatkowo, próby przed przedstawieniem, a w końcu samo wystąpienie na scenie, uczą radzenia sobie ze stresem i kontrolowania emocji. Gra aktorska stymuluje „młodego aktora” do większego wysiłku, odwagi, staje się motywacją do nowych wyzwań. Daje też poczucie wartości, godności i nadaje sens twórczej aktywności zarówno dziecka, jak i nauczyciela.

Teatr jest więc, nie tylko formą rozrywki, ale także skutecznym narzędziem edukacyjnym, które pomaga kształtować umiejętności życiowe i kreatywność.

 

ZAŁOŻENIA PROGRAMU

Program skierowany jest do dzieci 6-letnich uczęszczających do Miejskiego Przedszkola nr1 „Leśne Skrzaty” w Kaletach. Zgodnie ze swoimi założeniami najważniejszym zadaniem dodatkowych zajęć teatralnych jest rozwijanie uzdolnień artystycznych wychowanków poprzez różnorodne formy aktywności artystycznej, a także zapoznanie dziecka ze sztuką teatralną, poznawanie środków wyrazu artystycznego, stosowanych w teatrze, kształcenie umiejętności dramatycznych podczas zabaw twórczych. Poprzez cykl zajęć teatralnych dzieci będą wprowadzane w tajniki gry aktorskiej w inscenizacjach i widowiskach teatralnych zakończonych występem przed publicznością.

CELE GŁÓWNE PROGRAMU

Cele związane z rozwojem osobistym i społecznym:

• Wzmacnianie poczucia własnej wartości: Dzieci zyskują pewność siebie i odwagę dzięki wcielaniu się w określone role.

• Przełamywanie lęków: Zabawy teatralne pomagają nieśmiałym dzieciom zapomnieć o nieśmiałości, otwierać się na świat i ludzi.

• Rozwijanie umiejętności społecznych: Dzieci uczą się współpracy i nawiązywania kulturalnych relacji z rówieśnikami poprzez wspólne działania.

• Rozwijanie empatii: Poprzez wcielanie się w różne postacie, dzieci uczą się rozumieć i współodczuwać emocje innych.

• Kształtowanie ekspresji: Dzieci uczą się wyrażać swoje uczucia i emocje za pomocą gestu, mimiki i słowa. Zaspokajanie potrzeb natury emocjonalnej.

Cele związane z rozwojem mowy i języka:

• Doskonalenie wymowy: Kształtowanie poprawnej, wyrazistej i melodyjnej mowy, wzmacnianie jej siły i modulacji. Uwrażliwianie na piękno słowa mówionego.

• Bogacenie słownictwa: Wzbogacanie czynnego słownictwa i uściślanie pojęć związanych z teatrem.

Cele związane z rozwojem umysłowym i estetycznym:

• Rozwijanie wyobraźni: Twórcze myślenie, rozbudzanie kreatywności i swobodnej ekspresji.

• Wspieranie logicznego myślenia: Rozwijanie zdolności logicznego rozumowania i rozmyślania.

• Kształtowanie wrażliwości estetycznej: Zapoznanie z różnymi formami teatralnymi i rozwijanie poczucia piękna.

• Rozwijanie koncentracji uwagi i pamięci: Doskonalenie pamięci potrzebnej do opanowania tekstów ról w przygotowanych przedstawieniach.

Cele związane z rozwojem fizycznym:

• Rozwijanie koordynacji ruchowej: Wzbogacanie płynności ruchów i rozwijanie umiejętności ruchowych.

• Stymulowanie aktywności ruchowej: Gry i zabawy parateatralne wyzwalają aktywność fizyczną.

METODY PRACY

Metody czynne:

• Metoda samodzielnych doświadczeń – stwarzanie dzieciom warunków do zabawy i innych działań, swobodnego wypowiadania się, podejmowania prób, poszukiwania i bezpośredniego przeżywania poprzez zapewnienie kontaktu z literaturą i sztuką.

• Metoda zadań stawianych dzieciom do wykonania – pobudzenie aktywności artystycznej dzieci, mobilizowanie ich do skupienia uwagi na temacie związanym z teatrem, skłanianie do podejmowania określonych zadań, pełnienia ról.

• Metoda ćwiczeń utrwalających – systematyczne utrwalanie ról, pozytywna motywacja dzieci do samorzutnego utrwalania poznanych czynności i treści.

Metody percepcyjne:

• Metoda obserwacji i pokazu – oglądanie spektakli teatralnych w wykonaniu aktorów jak też innych dziecięcych grup teatralnych, oglądanie ilustrowanych utworów literackich, percepcja dzieł sztuki teatralnej i muzycznej.

Metody słowne:

• Swobodna rozmowa,

• Dialog,

• Opis,

• Pogadanka,

• Słuchanie czytanych baśni, legend, bajek,

• Opowiadanie treści utworów.

Metody aktywizujące:

• Drama,

• Pantomima,

• Pedagogika zabawy,

• Gry i zabawy integracyjne,

• Aktywność ruchowa.

Stosowanie powyższych metod pozwoli na wyposażenie dziecka w wiedzę o teatrze, rozbudzenie jego ciekawości na temat różnych form teatralnych, przełamanie nieśmiałości podczas wyrażania własnych sądów i opinii, chętne podejmowanie dodatkowych działań, zgodną współpracę w grupie, Dziecko stanie się bardziej otwarte, radosne, rozśpiewane, odporne na niepowodzenia.

FORMY
Podczas zajęć związanych z edukacją teatralną będą stosowane zarówno praca indywidualna, jak i praca w parach, małych zespołach, ale przede wszystkim praca z całą grupą. W realizacji założonych celów pomogą nam również:

• Zabawy tematyczne,

• Zabawy z elementem dramy i pantomimy,

• Improwizacja,

• Inscenizowanie ruchem wierszy, piosenek, bajek, opowiadań, baśni,

• Udział dzieci w spektaklach i widowiskach teatralnych,

• Ćwiczenia dykcji, mimiki, ruchowe,

• Śpiew, gra aktorska, prace plastyczne (projektowanie i udział w tworzeniu scenografii, kostiumów, zaproszeń, plakatów, itp.).

EWALUACJA
Celem ewaluacji programu jest pozyskanie informacji o poziomie wiedzy i umiejętności dzieci w zakresie edukacji teatralnej oraz skuteczności metod i form aktywności wprowadzanych do zajęć z dziećmi. Wyniki ewaluacji pozwolą na określenie przydatności programu oraz dadzą wskazówki do jego uzupełnienia czy zmodyfikowania.
Należy przede wszystkim skupić się na ocenie trzech aspektów:
• poziom wiedzy i umiejętności przedszkolaków
• aktywna postawa podczas przygotowań do inscenizacji
• postrzeganie koncepcji programu przez rodziców

* Rozmowy z dziećmi po przeprowadzonych zajęciach i przedstawieniach, podczas których spróbują ocenić swoją pracę, wskażą pozytywne elementy i niedociągnięcia, nad którymi można popracować.

*Quizu teatralnego dla dzieci „Co wiem o teatrze”.

* Zbieranie opinii widzów (rodziców, nauczycieli, innych dzieci) .

* Oglądanie galerii fotografii z zajęć i przedstawień – dzieci mogą zaobserwować dorobek swojej pracy i ocenić siebie na scenie.

WARUNKI ORGANIZACYJNE:
• Zorganizowanie kącika teatralnego.
• Zebranie odpowiedniej literatury.
• Zgromadzenie kaset video i płyt DVD z przedstawieniami teatralnymi oraz płyt CD ze słuchowiskami, baśniami.
• Gromadzenie rekwizytów tj.: kukiełek, sylwet, lalek teatralnych, kostiumów, czapek, opasek, sukienek, różnych butów, opasek, wykonanie elementów scenografii itp.
• Zaplanowanie uroczystości z udziałem dzieci w celu prezentacji różnorodnych form teatralnych.
• Oglądanie teatrzyków w wykonaniu profesjonalnych aktorów na terenie przedszkola, a także organizowanie wyjazdów do teatrów na spektakle dla dzieci.
• Stwarzanie dzieciom okazji do twórczości plastycznej: wykonywania pacynek, masek,sylwet, rekwizytów, dekoracji, plakatów, itp.

Teatr to nie tylko aktorzy – przeprowadzenie dialogu z użyciem np. pacynek, zabawek. -świadome wprowadzanie dialogu jako elementu ożywiającego akcję.

                

 

„Teatr dziur” – wspólne tworzenie elementów do zbudowania teatrzyku : karton z wyciętymi dziurami i narysowana pajęczyną, pająki z rękawiczek jednorazowych. Odgrywanie krótkich zaimprowizowanych scenek.

         

 

Przygotowanie skeczu z okazji "Dnia Babci i Dziadka" pt. "Cztery babcie".

      

 

„Maski” – wykonanie masek z papierowego talerza przedstawiających dowolną emocję. Zagranie scenki związanej z wybraną przez dziecko emocją.

         

 

Wspólne wykonanie scenografii oraz sylwet do przedstawienia o Małym Księciu.

 

Etiudy teatralne "Zwierzątka leśne".

               

 

Przygotowania do ogólnopolskiego konkursu recytatorskiego "Z Chotomską przez świat" - wiersz "Łyżka", wykonanie scenografii i kukiełek z drewnianych łyżek.

       

 

„Pokaz mody” – oglądanie kostiumów teatralnych. Prezentowanie się w wybranym stroju.

      

      

    

Zabawa parateatralna "Zaczarowany zamek"

 

Wspólne tworzenie "NASZEGO TEATRZYKU" i zabawy teatralne  nowymi pacynkami i marionetkami. 

   

 

Wycieczki do Teatru Dormana w Będzinie na spektakle teatralne "Czerwony Kapturek" i "Kopciuszek" oraz warsztaty teatralne : "Teatralne zakamarki" i "Jak ożywić lalkę?"

   

                               

 

Wystawienie sztuki teatralnej „MAŁY KSIĄŻĘ SZUKA PRZYJACIELA” na scenie przed widownią: rówieśnikami z grupy przedszkolnej oraz rodzicami.